Een fietser is kwetsbaar. Een scheur in het asfalt of een onverwacht obstakel kan op een fiets al tot een ernstige val leiden, terwijl een auto er zonder problemen overheen rijdt. Twee uitspraken laten zien wanneer de wegbeheerder voor een val van een fietser aansprakelijk is. Daarbij maakt het veel uit of het gevaar in de weg zelf zit of op de weg ligt.
Een fietspad is een weg
Een fietspad is een weg in de zin van de Wegenwet (artikel 1 Wegenwet). Is het fietspad openbaar, dan is de wegbeheerder op grond van artikel 6:174 lid 2 BW risicoaansprakelijk voor gebreken. De vraag is dan of het fietspad voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen. De Hoge Raad heeft in het Wilnis-arrest (17 december 2010) bepaald dat daarbij onder meer de aard en functie van de weg, het te verwachten gebruik, de kans op gevaar en de mogelijkheid om maatregelen te nemen een rol spelen. Niet elke oneffenheid maakt een weg gebrekkig (HR 4 april 2014).
Een scheur van vijf meter in Wassenaar
Het Gerechtshof Den Haag oordeelde op 17 mei 2016 (ECLI:NL:GHDHA:2016:1350) over een tienjarig meisje dat op een omafiets, met een kind achterop, ten val kwam op een aflopend fietspad in Wassenaar. Midden op het pad zat een langsscheur van ongeveer vijf meter met aan het einde een dwarsscheur.
Volgens de deskundige kon de grillige vorm van de scheur een fiets uit balans brengen, vooral bij een lage snelheid en met iemand achterop. Het fietspad werd druk gebruikt en lag op een helling. Het hof stelde daarom hoge eisen aan het pad en oordeelde dat het daar niet aan voldeed. Dat het wiel niet in de scheur kon vastlopen, deed er niet toe: het gevaar zat in de onbalans. De gemeente was aansprakelijk. Het beroep op eigen schuld werd verworpen, omdat het meisje niet hoefde te verwachten dat de scheur zo’n gevaar opleverde.
Een kabelgoot in Amersfoort
Anders lag het in een zaak die de kantonrechter in Midden-Nederland op 10 juli 2024 besliste (ECLI:NL:RBMNE:2024:4637). Een racefietser kwam op een fietspad in Amersfoort ten val over een kabelgoot die gemeentemedewerkers twee dagen eerder hadden neergelegd voor de stroomvoorziening van een botenclub. De goot was afgedekt met zwarte matten en er stond geen waarschuwing bij.
Artikel 6:174 BW was hier niet van toepassing. De kabelgoot was geen vast onderdeel van de weg en lag er maar een paar dagen. Dat sluit aan bij wat ik schreef over olie op het wegdek: een voorwerp op de weg maakt de weg zelf niet gebrekkig. De gemeente was wel aansprakelijk op grond van artikel 6:162 BW. Zij had de goot zelf laten neerleggen, de kans op een val was groot, de gevolgen konden ernstig zijn en een waarschuwingsbord had weinig moeite gekost. De fietser reed volgens zijn fietsapp ongeveer 21 km per uur en kreeg geen eigen schuld toegerekend.
Waar moet u op letten?
Voor een fietser die schade wil verhalen op de wegbeheerder zijn de volgende punten van belang:
- Zit het gevaar in de weg zelf (scheur, kuil, uitstekende rand)? Dan geldt in beginsel de risicoaansprakelijkheid van artikel 6:174 BW.
- Ligt er iets op de weg (kabel, tak, olie)? Dan moet u aantonen dat de wegbeheerder iets te verwijten valt.
- Leg het gevaar direct vast met foto’s, liefst met een meetlat of ander voorwerp voor de afmetingen.
- Houd rekening met een beroep op eigen schuld, bijvoorbeeld bij een hoge snelheid of slecht zicht.
Meer weten?
Een wegbeheerder kan aansprakelijk zijn voor de val van een fietser. Bij een gebrek aan het fietspad zelf is dat een risicoaansprakelijkheid. Bij een voorwerp op het fietspad moet de wegbeheerder een verwijt kunnen worden gemaakt. Welke route de juiste is, hangt af van de feiten.
Bij vragen over dit onderwerp kunt u geheel vrijblijvend contact met mij opnemen. Ik denk graag even met u mee.
Heeft u schade door een gebrek aan de weg? Lees meer over onze aanpak als advocaat aansprakelijkheid wegbeheerder.
