Veel eigenaren beschouwen de grasstrook voor hun huis als een verlengstuk van de tuin. Zeker als die strook volgens het kadaster van hen is. Wil de gemeente in die strook een voetpad aanleggen of borden plaatsen, dan leidt dat al snel tot discussie. Hoort de berm bij de openbare weg?
De berm is onderdeel van de weg
De Wegenverkeerswet 1994 verstaat onder een weg ook de bijbehorende paden en bermen of zijkanten (artikel 1). Ook de Wegenwet gaat ervan uit dat de berm bij de weg hoort. Volgens artikel 15 lid 3 Wegenwet omvat het onderhoud van een weg ook het onderhoud van de berm en de bermsloot, voor zover dat nodig is voor de instandhouding en bruikbaarheid van de weg en niet al op een ander rust.
De zaak in Bodegraven
De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelde op 25 januari 2023 (ECLI:NL:RVS:2023:284) over een groenstrook aan de Noordzijde in Bodegraven. De strook lag voor de woning van de appellant en was voor een deel zijn eigendom. Het college wilde er een voetpad aanleggen en liet weten dat de berm bij de openbare weg hoort.
De Afdeling stelde voorop dat een berm onderdeel is van de weg. De wegenlegger bepaalt wel of een weg openbaar is en wie onderhoudsplichtig is, maar niet de precieze omvang van de weg. De weg moet daarom in zijn geheel worden bekeken. De groenstrook was altijd een grasstrook naast de rijbaan en het fietspad geweest en dus een berm. Wie het gras maaide, deed er niet toe. Omdat de weg al ruim dertig jaar voor iedereen toegankelijk was, was de weg inclusief de berm openbaar.
Eigendom maakt geen verschil
Deze uitspraak laat zien dat eigendom van de grond niet beslissend is. Een openbare weg kan op grond van een particulier liggen. De eigenaar moet dan het verkeer dulden (artikel 14 Wegenwet), en ook werkzaamheden voor het onderhoud en de verbetering van de weg. Meer daarover leest u in mijn artikel over de duldplichten.
Voor de eigenaar betekent dit dat hij de berm niet zomaar bij zijn tuin kan trekken, kan afzetten of kan bebouwen. Ook als het gras jarenlang door hemzelf is gemaaid.
Waar loopt de grens?
Niet elke strook grond naast een weg is een berm. Een voortuin met een heg of een hek is dat niet. Of een strook bij de weg hoort, hangt af van de feitelijke situatie: ligt de strook open naast de rijbaan, is hij in gebruik als uitwijk- of parkeerruimte, staan er verkeersborden of lantaarnpalen? Oude foto’s en kaarten kunnen helpen om te laten zien hoe de situatie vroeger was.
Meer weten?
Een berm hoort in beginsel bij de openbare weg, ook als de grond van een particulier is. De eigenaar moet dan het gebruik en het onderhoud van de berm dulden. Of een strook grond werkelijk een berm is, hangt af van de omstandigheden ter plaatse.
Bij vragen over dit onderwerp kunt u geheel vrijblijvend contact met mij opnemen. Ik denk graag even met u mee.
Speelt de vraag of een weg openbaar is? Lees meer over onze aanpak als advocaat openbaarheid van wegen.
